Birol BOZKURT
Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin akabinde Türk iktisadında yaşanan değişim rüzgarları, Ortodoks iktisat kurallarına dönüş süreci, bilhassa son 5 yıldır Türkiye’den çekilen yabancı yatırımcıların ilgisini tekrar Türk iktisadına çevirmesine yol açtı.
Merkez Bankası’nın yürüttüğü faiz siyaseti ve bağlantı yabancı yatırımcılardan tam not alırken bankacılık tarafında atılan olağanlaşma adımları da yabancıların radarında. Merkez Bankası son olarak yaptığı düzenleme ile firmaların krediye erişimini kolaylaştırmak gayesiyle bankalarca kullandırılan krediler için yüzde 30 oranında menkul değer tesis edilmesi uygulaması ile fatura karşılığı kredi uygulaması sona erdirmişti.
Ayrıca TL’ye geçişlerin hızlandığını gösteren datalar doğrultusunda gerçek bireyler için daha evvel aylık yüzde 2’den yüzde 2,5’e yükseltilen TL hissesi artış gayesi, aylık yüzde 3,5’e çıkarıldı. Bu adımla mevduat faizlerinde yükselişin desteklemesi amaçlanırken, devlet tahvili tutmak istemeyen bankaların ellerindeki devlet tahvillerini satmasına yol açması ve tahvil faizlerinde üst istikametli bir ivmenin başlaması sonucunu doğurabilir. 2 yıllık tahvil faizleri şimdiden siyaset faizini geçmiş durumda.
Yatırım düşünen yabancı yatırımcıların birinci olarak tahvil faizlerine baktığını söyleyen ekonomistler bu durumun birinci etapta borsayı negatif etkileyeceğini lakin uzun vadede yabancı yatırımcının kalıcı dönüşünün önünü açması açısından kıymetli olduğu görüşünde. Devlet tahvillerinde olumlu gerçek faizin yabancıların dönüşünü hızlandıracağına dikkat çeken ekonomistler, rastgele bir siyaset değişikliğine gidilmez ise 2024 yılında tahvil faizlerinin değerli bir getiri potansiyeli olduğuna dikkat çekiyor.
Merkez Bankası’nın son 5 toplantıda yaptığı arka arda faiz artırımları ile siyaset faizi yüzde 8,5’ten yüzde 35’e yükseltildi. Siyaset faizi Merkez Bankası’nın son enflasyon raporunda gelecek yılsonu için öngördüğü enflasyon oranının altında kalsa da Lider Hafize Gaye Erkan’ın sıkılaşmanın süreceği istikametinde verdiği iletiler yeni faiz artırımlarının olabileceği sinyalini verdi.
Bankaların tahvil talebinde azalma bekleniyor
Merkez Bankası’nın menkul değer tesisi uygulamasını kaldırması bankaların TL sabit faizli tahvil stoklarını artırıcı zorunlulukları bariz formda azaltması bekleniyor. Talebin azalmasıyla birlikte tahvil faizlerinin daha da yükselebileceği belirtiliyor. Bu kapsamda 2 yıllık gösterge tahvil faizi yüzde 38’i geçerken 5 yıllık gösterge tahvil faizi yüzde 32,60, 10 yıllık gösterge tahvil faizi ise yüzde 28,44 düzeyinde bulunuyor.
Yabancıların gözü tahvil faizlerinde
DİBS’te yabancı konumu, on yıl evvelki tepe noktası olan 70 milyar dolardan 1 milyar dolar düzeyine geriledi. İktisat siyasetlerinde olağanlaşmanın başladığı haziran ayından bu yana, Türkiye’nin 10 yıllık gösterge tahvil faizleri yüzde 20’den fazla artış göstererek tüm vakitlerin en yüksek düzeyi olan yüzde 30’a yükseldi. Ekonomistler mahallî para ünitelerini cinsinden gelişmekte olan piyasa tahvil getirilerinin ABD Hazine tahvillerine yakın seyrediyor olmasını tam dönüşü zorlaştırdığı görüşünde.
Ata Yatırım Hazine GMY Etem Öztekin: Olağanlaşma adımları piyasa için olumlu
Merkez Bankası’nın, sadeleşme adımları çerçevesinde menkul değer tesis zorunluluklarını kaldırmasına dair duyurusunun yayınlanmasıyla, TL cinsinden devlet tahvili getiri eğrisinde üst taraflı hareketin hızlandığını gözlemledik.
Alınan karar piyasaya değerli bir tahvil satışı getireceği için, bilhassa randıman eğrisinin kısa ve orta vadelerinde faiz artışının artarak devam etmesi beklenebilir. Atılan gerçek adımların devam etmesi hâlinde, enflasyon ile ilgili olumlu beklentilerin güç kazanmasını öngördüğümüz için, randıman eğrisinin uzun vadelerinde daha yataya yakın hareket beklenebilir.
Bu beklentilerin gerçekleşmesi hâlinde, bankaların elinde bulundurduğu sabit faizli devlet tahvillerinin değerlemesinde bir modül olumsuz tablo karşımıza çıksa da, olağanlaşan piyasa şartlarının daha öngörülebilir hâle gelmesi, kredi-mevduat marjlarının daha gerçekçi düzeylerde oluşması üzere müspet tesirlerin, süreci, bankalar için daha yönetilebilir duruma getirmesi açısından olumlu olarak görüyoruz.
Hazine 5 yıl vadeli dolar cinsi sukuk ihracına çıktı
Hazine ve Maliye Bakanlığı, Ocak 2029 vadeli dolar cinsi sukuk ihracı için bankalara yetki verdi. Hazine’den yapılan açıklamada, “(Hazine)…
uluslararası sermaye piyasalarında dolar cinsinden bir kira sertifikası ihracı gerçekleştirmek hedefiyle Emirates NBD Capital, HSBC, JPM, Kuwait Finance House ve QNB Capital’a yetki vermiştir” denildi. Hazine bu yıl memleketler arası piyasalardan 7.5 milyar dolar borçlanma gerçekleştirdi. Geçen yıl milletlerarası piyasalardan 11 milyar dolar borçlanan Hazine bu yıl 10 milyar dolar borçlanma öngörüyordu.
Kısa mühlet evvel açıklanan 2024 programına nazaran Hazine önümüzdeki yıl da memleketler arası sermaye piyasalarından tahvil ve kira sertifikası ihraçları yoluyla 10 milyar dolar karşılığında finansman öngörüyor. QNB Finansbank ve Mersin Liman tahvil ihracı için yetki verdi. QNB Finansbank, sermaye niteliğine sahip 10 yıl vadeli dolar cinsi tahvil ihracına, Mersin Milletlerarası Liman İşletmeciliği de 5 yıl vadeli dolar cinsi tahvil ihracına yönelik yatırımcı toplantıları için yetki verdi.
