Külçe altın ticaretinin kilit merkezlerinden biri olan Dubai’de uçuşların toplu şekilde iptal edilmesi, değerli metal tüccarlarının sevkiyatlarını gerçekleştirememesine neden oldu. Yaşanan gelişme, Orta Doğu’da olası bir savaş senaryosunda fiziki altın arz zincirinde meydana gelebilecek tıkanıklıkları net biçimde ortaya koydu.
Birleşik Arap Emirlikleri, küresel altın piyasasında stratejik bir konumda yer alıyor. Ülke, külçe altını rafine ederek Asya pazarlarına ihraç ederken, aynı zamanda İsviçre ve Londra çıkışlı sevkiyatlar için de önemli bir transit merkez işlevi üstleniyor.
Hafta sonu İran tarafından düzenlenen ve benzeri görülmemiş yoğunlukta gerçekleşen füze saldırılarının ardından ülke hava sahasını kısmen kapattı, Dubai’de ise uçuşlar geçici olarak durduruldu. Bu gelişmeyle birlikte, yolcu uçaklarının kargo bölümlerinde taşınan altın ve gümüş gönderileri de fiilen askıya alınmış oldu.
Nefes’in haberine göre birçok ticaret ve lojistik şirketinin temsilcileri, Dubai’ye yönelik metal sevkiyatlarının süresiz olarak durdurulduğunu belirtti. Bir temsilci, pazartesi gününün büyük bölümünün Dubai üzerinden nihai varış noktalarına ulaşması planlanan sevkiyatları başka güzergâhlara yönlendirmeye çalışmakla geçtiğini söyledi.
Altın ticaretinde kritik merkez BAE
Birleşik Arap Emirlikleri son yıllarda büyük bir külçe altın merkezi haline geldi. Ülke 2024 yılında değeri 100 milyar doların üzerinde olan 1.392 ton altın ithal etti.
Kaynaklara göre, külçe altını karayoluyla bölgedeki diğer havaalanlarına taşımak çoğu zaman mümkün değil. Yüksek değerli kargoların karayoluyla taşınması büyük risk olarak görülüyor. Bu nedenle isimlerinin açıklanmasını istemeyen sektör temsilcileri, kara taşımacılığının tercih edilmediğini belirtiyor.
Altın genellikle ticaret merkezleri arasında yolcu uçaklarının kargo bölmelerinde taşınıyor ve bu taşıma maliyeti yolculuk başına ons başına 1 doların oldukça altında kalıyor. Ancak bir uçakta taşınabilecek miktar ağırlığa değil değere göre sınırlandırılıyor. Sigorta şirketleri tek bir uçakta yalnızca birkaç ton altının taşınmasına teminat veriyor.
Altının karayoluyla taşınmasının hava taşımacılığına kıyasla çok daha karmaşık olması nedeniyle genellikle havayolu taşımacılığı tercih ediliyor.
Piyasaları etkileyen faktör: Uçuş durması
Dubai’deki aksaklıkların geçici olması bekleniyor. Ancak BAE’den uzun süre uçuş yapılmaması, altın tedariğini bu ülkeden sağlayan Hindistan ve diğer piyasalardaki alıcılar için sorun yaratabilir.
Suudi Arabistan’da külçe altın primleri pazartesi günü yükselirken bunun ürün arzının sınırlı olabileceğine dair endişeleri yansıttığı düşünülüyor.
Daha öncede sorun olmuştu
Flightradar24 verilerine göre İran’ın ilk misilleme saldırısından bu yana dünya genelinde 12 binden fazla uçuş iptal edildi. Dünyanın en büyük uluslararası havayolu şirketi olan Emirates, Dubai’ye ve Dubai’den yapılacak tarifeli uçuşların askıya alınmasını çarşamba gecesine kadar uzattı. Etihad Airways ise uçuşlarını perşembe gününe kadar durdurdu.
Yolcu uçuşlarının durması altın traderları için daha önce de ciddi sorunlar yaratmıştı. 2020’de pandeminin başlangıcında getirilen seyahat kısıtlamaları, traderların Londra ile New York arasında hızlı şekilde metal taşımasını engellemişti. Bu durum, aralarında JPMorgan Chase & Co.’nun da bulunduğu bazı bankaların devreye girerek kâr elde ettiği eşi görülmemiş arbitraj fırsatları yaratmıştı.
