ABD’nin seçilmiş başkanı Donald Trump’ın nasıl bir politika uygulayacağına dair Trump’ın çevresinden birbirinden oldukça farklı ve çelişkili mesajlar ortaya atılıyor. Bu mesajlar aynı zamanda piyasaları da daha belirsiz bir yer haline getiriyor.
Bloomberg’de pazartesi günü yayınlanan ve Trump’ın ekibine dayandırılan yeni bir rapora göre, Donald Trump gümrük vergisi tarifelerini kademeli olarak artırma fikri üzerinde çalışıyor. Washington Post’ta yer alan bir diğer haber Trump’ın yardımcılarının tüm ülkeleri kapsayan bir tarife konusunda sınırlama getirmek istediğini belirtiyor. CNN’in haberinde ise Trump’ın ulusal ekonomik olağanüstü hal ilan etmeyi düşündüğü paylaşıldı.
Yahoo Finance’in haberinde ABD Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nden William Reinsch Trump için, “Atamalarda birbiriyle aynı fikirde olmayan insanları seçer ve sonra kavga etmelerini izler” diyor. Reinsch son haftalardaki modeli Trump’ın birinci dönemi sırasında sıklıkla gördüklerini de belirtiyor.
Bir ticaret uzmanı ve ABD Ulusal Dış Ticaret Konseyi’nin önceki başkanı olan Reinsch, tüccarların “bir adım geri atıp olayların yatışmasını beklemeleri gerektiğini ancak bunu kimsenin yapmadığını” söyleyerek piyasaları aşırı tepki vermemesi gerektiği uyarısında bulundu.
Son günlerde öne sürülen birden fazla politika planı birbiriyle doğrudan çekişmese de oldukça farklı sinyaller paylaştı. Trump’ın gümrük vergilerini bir silah olarak kullanıp kullanmayacağı ve ekonomi üzerindeki etkilerine katlanıp katlanmayacağı ya da piyasa oynaklığını azaltabilecek bir yaklaşıma dönüp dönmeyeceği hâlâ çok net değil.
Habere göre asıl sorun Trump politikalarının uygulanış biçimleri birbiriyle uzlaşmayabilir ve uygulanacak herhangi bir plan hem piyasalar için hem de bizzat Trump için önemli riskleri barındırıyor.
Salı günü açıklanan bir rapor gümrük vergisi tarifelerinin kademeli olarak uygulanması planının zorluklarını vurguladı.
Signum Global’dan Andrew Bishop bu yaklaşımın Trump için tatmin edici olmayabileceğini belirtiyor. Zira söz konusu plan Trump’ın göreve gelir gelmez yaratmak istediği patlama etkisini oluşturmayabilir. Üstelik söz konusu politika uzun vadede fiyatları da artırabilir. Dolayısıyla Bishop planın piyasalar güven vermediğini belirtiyor:
“Piyasalar ve toplum ileriye dönük olarak işler. Enflasyonun yarın bugünkünden neredeyse kesin olarak daha yüksek olması ihtimali her iki kesim için gerçekten de rahatlatıcı olacak mı?”
Trump, şu ana kadar gümrük vergisi tarifeleri konusunda açık bir yol haritası sunmadı. Ancak etkilerinin büyük olacağını her fırsatta tekrar etti. Salı günü yaptığı açıklamada genişletilmiş tarife tahsilat planları için bir “Dış Gelir Servisi” oluşturmayı planladığını duyurdu.
Diğer piyasa katılımcıları da bunun üzerine hızlı bir şekilde yeni sorular yöneltmeye başladı. UBS’den Arend Kapteyn konuyla ilgili açıklamasında ABD enflasyonla mücadele ederken, kademeli gümrük vergisi tarifelerinin ABD Merkez Bankası için sorunlu olacağını söyledi.
Trump için büyük risk
Son günlerde ortaya atılan fikirlerin olumsuz yönleri açık bir şekilde görülebiliyor. ABD’nin ulusal olağanüstü hal ilan etmesi ve ardından hızlı bir şekilde hareket etmesi Trump’ın yeni gümrük vergisi tarifelerine giden en güçlü ve hızlı yol olarak görülüyor. Ancak bu aynı zamanda en istikrarsızlaştırıcı ve aynı zamanda yasal açıdan en sorunlu yöntem.
Trump’ın tüm ülkeleri kapsayacak tarifelerinin yalnızca belirli kritik mallar için geçerli olması bekleniyor ve bu da ekonomik etkileri sınırlayabilir. Söz konusu uygulama aynı zamanda Trump’ın seçim dönemindeki önemli bir vaadinden vazgeçmesi anlamını taşıyacak.
Elbette bu denklemdeki en büyük bilinmezlik Trump’ın kendisi. Seçilmiş ABD başkanı tarifeleri bir müzakere hilesi değil, ABD’nin küresel ticarette bir değişiklik yaratma aracı olarak kullanmak istediğini sıklıkla dile getiriyor. Trump ayrıca, tarife planlarını herhangi bir şekilde geri çekeceği yönündeki önerileri de reddetti.
