Ayşe KAYTAN UÇAK
Eskişehir’de sanayi büyüyor, lakin endüstrici personel bulmakta badire yaşıyor. İş dünyası yüksek konut ve kira bedelleri nedeniyle ortalama bir maaş alan personelin, aldığı maaşın büyük kısmını barınmaya ayırdığına işaret ederek, konutta fiyat artışının önüne geçilebilmesi için ucuz arsa üretimine muhtaçlık olduğunu belirtiyor. Ayrıyeten, gençlerin endüstriye kazandırılması için hemen planlamaya muhtaçlık olduğuna işaret ediliyor.
“Gençleri endüstriye kazandırmalıyız”
Eskişehir Organize Sanayi Bölgesi (EOSB) İdare Heyeti Lideri Az Küpeli, Eskişehir OSB’deki fabrika sayısının 850’ye yaklaştığını lakin fabrikaların mavi yaka olarak binden fazla eleman ve personel için arayış içerisinde olduğunu kaydetti.
Eskişehir OSB’deki sanayi kuruluşları olarak artan bir oranda nitelikli işgücü ve personel derdi yaşadıklarına işaret eden Küpeli, “Eğer bu sorun çözülmezse ilerleyen yıllarda emekçi açığımız daha da artacak. Aslında bizler işsizlik değil ‘işçisizlik’ sorunu yaşıyoruz” dedi. Gençlerin artık iş beğenmediğinin altını çizen Küpeli, gençlerin endüstriye kazandırılması konusunda şu noktalara dikkat çekti: “Hafta sonu yapılan üniversite imtihanlarına girmek için 3 milyon 527 bin kişi başvurmuş. Önemli bir planlama eksikliği sonucu bütün gençlerimiz kendilerini üniversiteye gitmeye mecbur hissediyorlar.
Bunun hemen değişmesi lazım” dedi. “Bizler Eskişehir endüstrisinin yüksek katma bedelli eser hissesini artırmak için var gücümüzle çalışıyor ve burada en kritik mevzu olan nitelikli iş gücü yetiştirmek için çok büyük emek sarf ediyoruz” diyen Küpeli, konuşmasını şöyle sürdürdü: “Gençlerin kısa yoldan iş hayatına kesinlikle kazandırılması gerekiyor. Yeni kuşak için endüstride çalışmak çeşitli devlet teşvikleriyle cazip hale getirilmeli, toplumsal yardımlarda bir düzenlemeye gidilmeli, çalışabilecek durumda olanlar kesinlikle iş ömrüne girmeli ve çalışacak sıhhat ve güçte olanlara toplumsal yardımlar altında takviye almalarına mahzur olunmalı. Çalışma çağında olan herkes bir özrü olmadığı sürece çalışma hayatına etkin olarak katılması sağlanmalı.
Nitelikli insan göçünün önü açılmalı ve bu mevzuda talep olan sanayi merkezlerine düzgün bir yönlendirme yapılmalıdır. Bizler bu meselelere kalıcı tahliller geliştiremezsek, sonunda mecburen yabancı işgücüne daha fazla kapımız açacağız yahut daha fazla otomasyon ve robotlaşmaya giderek daha az işgücüyle üretim yapmak durumunda kalacağız. Bizler bunun olmasını istemiyoruz, burada kaybeden hepimiz oluruz.”
“Çalışanlar için emlak fiyatları çok yüksek”
Eskişehir Ticaret Odası (ETO) İdare Şurası Lideri Metin Güler, Eskişehir’in çalışanlar için kıymetli bir kent olmaya başladığına dikkat çekerek, kentin dışarıdan göç almaması durumunda personel sıkıntısının büyüyeceğini savundu.
Sanayide nitelikli elemanın yanında vasıfsız personel açığının giderek büyüdüğünü belirten Güler, “Kendim sanayiciyim, eleman bulma konusunda problem yaşıyorum. Yalnızca kendim için söylemiyorum bunu kent için söylüyorum. Her gün İŞKUR’a müracaatta bulunuyoruz lakin gelen yok. Eskişehir şu anda göç almıyor. Almamasının nedenlerini araştırmak gerekiyor. Eskişehir’de çalışanlar için maliyetler çok yüksek.
Kira fiyatları çalışanları çok zorluyor, o yüzden diğer vilayetleri tercih ediyorlar. 40 ile 50 metrekare apartların kira fiyatları 5 bin TL. Çalıştırdığınız işçinin aylık 6 ile 7 bin lira kira ödemek durumunda kalması bizim açımızdan da personellik maliyetlerinin artmasına neden oluyor. Öncelikle bu kentin çok süratli formda arsa üretmesi gerekiyor.
Eskişehir’de emlakın metrekare fiyatları bin dolara yaklaştı. Arsa ünite fiyatlarını düşürmek zorundayız. Bu da yeni imar planlarıyla yapılır. Eskişehir’in anlık kararlara değil, 5-10 yıllık master planına muhtaçlığı var” sözlerini kullandı.
“Arsa fiyatları 1000 dolar’’ Eskişehir Sanayi Odası (ESO) İdare Şurası Lideri Celalettin Kesikbaş, Eskişehir’de endüstride istihdam edilen çalışan sayısının 90 bine yaklaştığını lakin çalışanların barınma problemiyle karşı karşıya olduğunu söz etti.
Sanayinin kent merkezine sıkıştığını, hem yeni sanayi alanları hem de konut için ucuz arsa üretiminin ehemmiyetine işaret eden Kesikbaş, “Sanayide çalışan bir kişi ayda ortalama 12 bin TL maaş alıyor. Aldığı maaştan 5 ile 6 bin lirasını kiraya ayırıyor. Eskişehir’de emlakın metrekaresi 1000 dolar olmuş, inanılır üzere değil.
Ortalama bir fiyata çalışanın bu fiyatlardan konut alması mümkün değil. Konut fiyatlarının 1,5 milyon ile 2 milyon bandına, kiraların ise konut satın alamazsa bile makul ölçüde olması gerekiyor. Barınma insanların en temel gereksinimlerinden birisi lakin bu fiyatlarla barınma kaidelerine erişim kısıtlanıyor. Eskişehir’de her üç bireyden birisi gelirini endüstriden elde ediyor. Çalışanlarımızın geçim meşakkati yaşamaması için arsa üretmek mecburî hale gelmiştir” diye konuştu.
