Avrupa borsaları, Orta Doğu’da tırmanan gerilim ve petrol fiyatlarındaki sert yükselişin oluşturduğu satış baskısıyla haftanın ilk işlem gününü ekside tamamladı.
Küresel piyasalar, petrol fiyatlarının 2022’den bu yana ilk kez 110 dolar seviyesini aşmasıyla sarsıldı.
Brent petrolün varil fiyatı yüzde 8’e yakın değer kazanarak yeniden 100 dolar sınırına ulaşırken, Batı Teksas türü (WTI) ham petrol vadeli işlemleri yüzde 5 artışla 95,81 dolara yükseldi.
Enerji fiyatlarındaki bu dramatik yükseliş, Kuveyt, İran ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) gibi büyük üreticilerin, Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının ardından üretim kesintisine gitmesiyle tetiklendi.
Enerji piyasalarındaki bu sarsıntı Avrupa borsalarında da karşılık bulurken, kapanışta gösterge endeks Stoxx Europe 600, yüzde 0,63 değer kaybıyla 594,92 puan oldu.
Kıtada güne panik satışlarıyla başlayan borsalar, gün sonuna doğru gelen müdahale sinyalleriyle kayıplarının bir kısmını telafi etti.
Enerji sektörü dışındaki tüm sektörlerde satış dalgası hakim olurken, tahvil faizlerindeki artış enflasyon endişelerini körükledi.
İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,34 azalarak 10.249,52, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,29 gerileyerek 44.024,96, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,98 düşerek 7.915,36 puandan kapandı.
Almanya’da DAX 40 endeksi ise yüzde 0,77değer kaybederek 23.409,37 puana indi.
Euro/dolar paritesi, TSİ 20.42 itibarıyla yüzde 0,31 düşüşle 1,158 seviyesini buldu.
Enerji şirketlerinin hisseleri yükseldi
Fransa Ekonomi Bakanı Roland Lescure, G7 ülkelerinin ulusal petrol rezervlerini serbest bırakma konusunda henüz nihai bir karar almadığını ancak piyasayı stabilize etmek için “rezerv kullanımı dahil her türlü araca” başvurmaya hazır olduklarını açıkladı. Bu açıklamanın ardından Brent petrol yeniden 100 doların altına sarkarken, Avrupa’da borsalardaki satış baskısı da kısmen hafifledi.
Avrupa borsalarında satış baskısı özellikle havacılık ve madencilik sektörlerinde yoğunlaştı. İngiliz madencilik şirketi Anglo American yüzde 3,2, havacılık ve savunma şirketi Rolls-Royce ise yüzde 2 değer kaybetti. Alman hava yolu şirketi Lufthansa Grubunun hisseleri yüzde 6,14 değer kaybetti.
Piyasadaki genel düşüş eğiliminin aksine, yüksek petrol fiyatlarından yararlanan enerji şirketlerinin hisseleri günü kazançla kapattı. Londra’da BP yüzde 2,3, Amsterdam’da Shell yüzde 2,5 değer kazanırken, İtalyan Eni ve Avusturyalı OMV de yatırımcısına kazandırdı.
Alman Siemens Energy’nin hisseleri ise son dönemdeki hızlı yükselişinin ardından gelen kar satışlarıyla günü yüzde 0,7 ekside tamamladı.
Tahvil faizleri arttı
Orta Doğu’daki çatışmaların enerji maliyetlerini artırarak enflasyonu tetikleyeceği endişesiyle Avrupa genelinde devlet tahvili getirileri yükseldi.
İngiltere’de 10 yıllık tahvil faizleri 3 baz puan artarak yüzde 4,66’ya çıkarken, kısa vadeli borçlanma maliyetini yansıtan 2 yıllık tahviller yüzde 4 seviyesine ulaştı. Almanya’da ise 2 yıllık tahvil faizleri yüzde 2,33 seviyesinde dengelendi.
Enerji krizi kapıda
Uluslararası Enerji Ajansının eski Petrol Endüstrisi ve Pazarlar Başkanı Neil Atkinson, enerji arzında durumun kısa sürede düzelmemesi halinde “ezber bozan ve benzeri görülmemiş bir enerji kriziyle” karşı karşıya kalınabileceği uyarısını yaptı.
Analistler de petrol fiyatlarının 100 dolar üzerinde kalmasının enflasyon riskini artırarak küresel bir resesyonu tetikleyebileceğine dikkati çekti.
