Eylül başında ons başına 42 dolardan işlem gören gümüş, altı haftada yüzde 20’den fazla değer kazanarak 9 Ekim’de 51,23 dolarla tüm zamanların rekorunu kırdı. Ancak bu hızlı yükseliş, fiziksel gümüş piyasasında tedirginliği de artırdı.
Fiziksel arzda daralma
Japonya Kıymetli Madenler Birliği (JBMA) Direktörü Bruce Ikemizu, Londra piyasasında fiziksel gümüşün bir ay vadeli kiralama oranının yüzde 39,2’ye kadar yükseldiğini, bunun piyasada fiziksel arzın ciddi şekilde daraldığını gösterdiğini belirtti.
Sözcü’den Leyla Aydoğan’ın haberine göre Batı’daki büyük metal borsalarında gümüş işlemlerinin çoğu, fiziksel teslimata dayanmayan “kâğıt gümüş” kontratları üzerinden yapılıyor. Son haftalarda yatırımcıların artan şekilde fiziksel teslimat talep etmesi, sistemin işleyişini zorlaştırdı. Oysa Şanghay Metal Borsası’nda her işlem, gerçek metalle destekleniyor ve bu fark Batı piyasalarındaki arz krizini görünür kılıyor.
Piyasada panik yaşanıyor
Batı’da metal stokları hızla erirken, fiziksel gümüş sahipleri artık kısa vadeli ödünç vermeye dahi yanaşmıyor. Bu durum, leasing oranlarını yükseltiyor ve piyasada paniği büyütüyor. Uzmanlar, eğer trend devam ederse vadeli işlemlerde nakit ödeme sisteminin çökebileceğini söylüyor.
Kısa pozisyon açan spekülatörler de artık ellerinde olmayan metali teslim etme baskısıyla karşı karşıya kalabilir. Yıllardır piyasayı manipüle eden bu aktörler için tablo giderek tehlikeli hâle geliyor.
Çin’in ihracatı durdurması
Dünyanın ikinci büyük gümüş üreticisi Çin, ihracatını tamamen durdurdu. Pekin yönetimi, kısa vadeli kazançtan vazgeçip kendi sanayisini korumayı ve rezervlerini artırmayı tercih ediyor.
Batı dünyası ise düşük fiyat dönemlerinde stok tutmaktan kaçındı. Şimdi sanayi üretiminde aksamalar ve teslimat krizleri gündemde. Uzmanlar, Batı’daki kâğıt gümüş sisteminin sürdürülemez hale geldiğini ve fiziksel gümüş arzındaki sıkıntının sanayi üretimini ciddi şekilde etkileyebileceğini uyarıyor.
