Wall Street borsaları ABD Başkanı Donald Trump’ın ‘Kurtuluş Günü’ olarak adlandırdığı tarife açıklamalarının ardından dip noktasına ulaşmıştı. Amerikan hisse senetleri son haftalarda ise kayda değer bir toparlanma gösterdi. Ancak endeksler yine de şubat ayı ortasındaki rekor seviyelerini aşabilmiş değil. S&P 500 ve Nasdaq Bileşik endeksleri, bu zirvelerin yaklaşık %3 altında seyrediyor.
Barron’s’un haberine göre, DataTrek Research’ün Kurucu Ortağı Jessica Rabe’e göre, S&P 500’ün yılın geri kalanında bu rekoru aşamaması olağandışı olur ama imkânsız değil. 1980’den bu yana yalnızca bir kez (yaklaşık 30 yıl önce, 1994’te) bu durum yaşandı. Ancak bu ihtimal yeniden gerçek olabilir. Üstelik Rabe bunun yatırımcılar açısından can sıkıcı bir senaryo olacağını belirtiyor.
ABD borsalarının gösterge endeksi S&P 500’ün yıl içinde bu kadar erken zirve yapması nadir bir durum olsa da geçmiş veriler bu tarz erken zirvelerin yıl genelinde zayıf getirilere işaret ettiğini gösteriyor. Genel olarak konuşmak gerekirse, endeks yıllık zirvesini ne kadar geç yaparsa, getiriler o kadar yüksek olma eğiliminde.
1994 örneğinde ise durum şöyle: S&P 500 şubat ayında zirve yaptıktan sonra toplam getiri (temettü ve gelirler dahil) %1,3 yükselse de fiyat bazında %1,5 düşüş yaşadı. Rabe, “S&P yıl başından bu yana kabaca yatay seyrediyor. Bu da 19 Şubat’ın yılın zirvesi olması hâlinde, 1994 senaryosuyla uyumlu olur” açıklamasında bulundu.
Borsa uzmanı bugün ile 31 yıl öncesi arasında bir başka benzerliğe daha dikkat çekiyor: Her iki dönemde de piyasalar büyük şoklar yaşadı. Bu yılki bahar döneminde Trump’ın ‘Kurtuluş Günü’ piyasaları sarsarken, 1994’te de ABD Merkez Bankası (FED), yıl boyunca faiz oranlarını hızlı ve beklenmedik şekilde artırmıştı. Üstelik bunu herhangi bir uyarı yapmadan gerçekleştirmişti ve o dönemde faiz toplantısı sonrasında FED başkanı basın toplantısı da yapmıyordu. Dolayısıyla basın mensuplarının daha fazla açıklama isteme şansı da yoktu.
Tabii o yıl borsalarda yaşanan düşüş, bu yılki gümrük tarifeleri kaynaklı düşüş kadar sert değildi. Ancak Rabe, 1994 örneğinin “yıl boyunca süren siyasi şokların piyasalardaki toparlanmayı nasıl engelleyip ne gibi düzeltmelere yol açabileceğine dair bir uyarı niteliğinde olduğunu” söylüyor.
O yıl en yüksek yıl içi getiri, 30 Ağustos’ta ulaşılan %2,1 ile sınırlı kaldı. Bu da bu yıl 19 Mayıs itibarıyla ulaşılan %1,4’lük yıl içi getiriye oldukça benziyor. Rabe “1994’te piyasa birçok iniş çıkış yaşadı. Zira yatırımcılar yıl boyunca ardı ardına gelen faiz artırımlarına, FED’in bu sürecin ne zaman sona ereceğine dair hiçbir yönlendirme yapmamasına katlanmak zorunda kaldı. Sonuç olarak, S&P o yılı fiyat bazında %1,5 düşüle tamamladı. Bu çok kötü bir oran olmayabilir. Ama yine de hayal kırıklığı yaratan bir performans” açıklamasında bulundu.
Elbette, “inişli çıkışlı bir seyir” tanımı, 2025 yılı için de geçerli olabilir. Piyasalar bir ölçüde tarifelere duyarsızlaşmış hale geldi. Ancak ‘Kurtuluşu Günü’ borsalarda yaşanan çöküşün de gösterdiği üzere ticaret gerilimi daha da fazla yaşanması halinde aşırı senaryoların da göz ardı edilmemesi gerekiyor.
Rabe, “1994 senaryosuna göre, buradan sürdürülebilir bir ralli çıkarılması için artık hiçbir ticaret anlaşması hatasına yer olmamalı. S&P’nin daha fazla yükselmesi gerekiyor, hem de bir an önce. Böylece şubat zirvesinin uğursuzluğunu kırabilir ve yılın geneline yayılan zayıf getirilerden kurtulabiliriz” diyor.
Amerikan borsaları mayıs ayında yakaladığı momentumun en azından bir kısmını bu ay da koruyabilirse bu iyimser ihtimale dair bazı ipuçları edinilebilir.
Rabe sözlerini şöyle tamamlıyor: “ABD hisse senedi piyasası ya 1994’teki gibi yeni şokların ardından duraklamalarla dolu bir yıl geçirecek, ya da siyasi belirsizlik yeteri miktarda azalacak ve piyasalar bu kısır döngüden kurtulacak. Şu anda yatırımcılar, ikinci senaryoya inanıyor. Ve tarih de bunu destekliyor: Eğer dış kaynaklı bir şok yaşanmazsa, S&P genellikle yıl sonunda zirve yapar ve yüksek getiriler sunar. Ancak eğer ilk senaryo gerçekleşirse, 1994’te yaşananlar bu yıl için kullanışlı bir yol haritası olabilir. Zira hem şubat zirvesi hem de büyük politika değişimiyle ilgili benzerlikler dikkat çekici.”
