Trump’ın tarifeleri ve düşen petrol fiyatları, ABD’de kaya gazı üretimindeki patlamayı sonlandırabilir. Financial Times’ın haberine göre, ABD Başkanı Donald Trump’ın tarifelerle maliyetleri artırması ve ham petrol fiyatlarının düşmesi nedeniyle, Amerikalı petrol şirketleri harcamalarını kısmaya ve sondaj kulelerini kapatmaya başladı. Şirket yöneticileri, 10 yıla yaklaşan kaya gazının yükselişinin sonuna gelindiği uyarısında bulunuyor.
OPEC+ ülkelerinin sürpriz şekilde üretimi artırma kararı alması, ABD’deki petrol endüstrisinde karamsarlığı daha da derinleştirdi. Yeni bir ‘fiyat savaşları’ endişesi, analistlerin üretim tahminlerini aşağı çekmesine yol açtı.
Devon Energy CEO’su Clay Gaspar, yatırımcılara bu ay yaptığı açıklamada, “Şu anda yüksek alarm seviyesindeyiz. Daha sıkıntılı bir ortama girerken her seçeneği masada tutuyoruz” dedi.
S&P Global Commodity Insights’a göre ABD’nin petrol üretimi gelecek yıl %1,1 düşerek günlük 13,3 milyon varile gerileyecek. Bu, pandeminin yarattığı talep çöküşü dışında, son 10 yılda görülen ilk yıllık düşüş olacak.
ABD ham petrolünün varil fiyatı cuma günü 61,53 dolar seviyesinde kapandı. Bu rakam, yılın en yüksek seviyesinden yaklaşık %23’lük bir düşüş anlamına geliyor. Dallas FED’in enerji anketine göre kaya gazı üreticilerinin başa baş fiyatları varil başına 65 dolar civarında.
SM Energy CEO’su Herbert Vogel, bir sektör konferansında yaptığı açıklamada sektördeki genel ruh halini şöyle özetledi:
“Şu anda herkesin dilinde olan tek şey: Dayanabildiğimiz kadar dayanacağız.”
Bir dönemin sonu olabilir
Kaya gazı devrimi, ABD ekonomisine büyük miktarda ucuz petrol ve doğalgaz sağlayarak büyümeyi, istihdamı ve ihracatı destekledi. ABD’nin dışa bağımlılığını azaltırken, Beyaz Saray’ın İran, Rusya ve Venezuela gibi ülkelere yaptırım uygulama kapasitesini artırdı.
Trump, ABD’nin “enerji üstünlüğünü” sağlamak amacıyla daha fazla sondaj ve üretim sözü verdi. Ancak selefi Joe Biden döneminde zirveye ulaşan üretim, fiyatlar düşmeye devam ederse daha da gerileyebilir.
Pioneer Natural Resources’un eski CEO’su Scott Sheffield, ham petrol fiyatının varil başına 50 dolara düşmesi halinde, ABD üretiminin günlük 300 bin varil azalabileceğini söyledi. Bu, bazı küçük OPEC ülkelerinin toplam üretimini dahi aşan bir rakam.
Suudi Arabistan’ın son aylarda üretimi artırma kararı, ABD’nin küresel piyasa payı açısından doğrudan bir tehdit olarak değerlendiriliyor.
Sheffield “Suudi Arabistan pazar payını geri almaya çalışıyor ve muhtemelen önümüzdeki beş yıl içinde bunu başaracak” ifadelerini kullandı.
Sondaj kuleleri kapanıyor, yatırımlar kesiliyor
Baker Hughes verilerine göre, geçen hafta ABD kara sondaj kulelerinin sayısı 553’e düştü. Bu rakam bir önceki haftaya göre 10, geçen yıla göre 26 kule daha az.
Chevron ve BP, dünya genelinde toplamda 15 bin kişilik işten çıkarma planlarını açıkladı. ABD’de ise istihdam şimdilik görece sabit kaldı.
Enverus verilerine göre, ExxonMobil ve Chevron hariç ilk 20 ABD’li kaya gazı üreticisi, 2025 yılı sermaye harcamalarını toplamda 1,8 milyar dolar (yaklaşık %3) oranında azalttı.
Occidental Petroleum CEO’su Vicki Hollub, ilk çeyrekte iki kuleyi devre dışı bıraktıklarını belirtirken, “Makro koşulları kontrol edemeyiz ama nasıl tepki vereceğimizi kontrol edebiliriz” ifadelerine yer veriyor.
Diamondback Energy CEO’su Travis Stice ise “Bu fiyat ortamında sondaj kulelerini kapatıp hisse geri alımı yapmamız gerekir” açıklamasında bulundu. Şirket kısa süre önce ABD petrol üretiminin zirveye ulaştığı uyarısında da bulunmuştu. Stice sektörle ilgili şu ifadelere yer verdi:
“Yaptığım her görüşmede ortak nokta şu: Bu fiyatlarla bu iş yürümeyecek.”
Tarife baskısı da üreticileri zorluyor
Trump’ın diğer politikaları da sektördeki belirsizliği artırıyor. Çelik ve alüminyum gibi petrol üretiminde kritik olan malzemelere gelen tarifeler, maliyetleri artırdı. Sondaj kuyularının en büyük gideri olan ve kuyu içi kaplamada kullanılan çelik boruların fiyatı sadece son çeyrekte %10 arttı.
Continental Resources CEO’su Doug Lawlor, “Ekonomik şartlar zorlaşıyor. Fiyatlar bu seviyelerde kalırsa daha fazla sermaye geri çekilecek” dedi.
Bu tablo, şirketleri daha fazla mali disipline zorlarken, yatırımcıların memnun edilebilmesi için serbest nakit akışını korunmaya ve yüksek temettüler ödenmeye çalışılıyor.
Petrie Partners’tan Jim Rogers, durumu şu sözlerle özetledi:
“Temettülere odaklanmak zorundasınız. Mevcut ortamda bu ödemeler dokunulmazdır.”
