Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) ile Türkiye Bankalar Birliği (TBB) arasında İstanbul Finans Merkezi Ziraat Kulelerinde yapılan bir törenle Finansal Okuryazarlığın Yaygınlaştırılmasına Yönelik İşbirliği Protokolü imzalandı.
SPK Başkanı Dr. İbrahim Ömer Gönül, burada yaptığı konuşmada, Türkiye Bankalar Birliği ile imzalanan finansal okuryazarlığın yaygınlaştırılmasına yönelik işbirliği protokolünün çok önemli olduğunu söyledi.
Türkiye’nin finansal istikrarının güçlenmesinde, yatırımcı güveninin perçinlenmesinde ve en nihayetinde toplumsal refaha katkı sağlamada bu protokolü önemli bir adım olarak gördüklerini belirten Gönül, “Finansal okuryazarlığı yüksek, bilinçli yatırımcının finansal sistemin sağlıklı işlemesinde kilit rolü vardır. Aslında finansal okuryazarlığı bugüne kadar görece dar bir çerçevede ele aldık. En temel anlamda bireylerin gelir gider dengesi kurması üzerine kurgulanan bu kavram tasarruf, yatırım, kredi kullanımı ve yatırım gibi başlıklardan ibaret görüldü. Fakat geldiğimiz noktada özellikle dijitalleşmenin hız kazanması ve yatırımcı sayısındaki ivmeli artışın da itici gücüyle artık finansal okuryazarlık sadece gelir gider dengesini kurmak değil aynı zamanda bireyin finansal güvenliğini sürdürebilir biçimde koruma yetkinliğini de içine almaktadır.” diye konuştu.
Gönül, bu ortamda birbirlerinin tamamlayıcısı olan sermaye piyasaları ile bankacılık sektörü arasında yapılan bu protokolün finansal mimarinin şekillenmesinde fevkalade önemli olduğunu vurguladı.
Tasarrufların ekonomiye kazandırılmasında bankaların kritik bir rol üstlendiğini, sermaye piyasalarının bu tasarrufların uzun vadeli yatırımlara dönüşmesinde sürdürülebilir büyümeyi destekleyen temel bir yapı sunduğunu aktaran Gönül, bu protokol çerçevesinde özellikle üç temel alanda yakın iş birliğini önemsediklerini söyledi.
“Kiralık IBAN vakaları ciddi bir risk alanı oluşturmaktadır”
SPK Başkanı Gönül, işbirliklerinin birinci aşamasının finansal okuryazarlığın tabana yayılması olduğunu belirtti. Gençlere, yeni yatırımcılara ve dijital bankacılık kullanıcılarına yönelik ortak eğitim programları, bilgilendirme kampanyaları ve dijital içerikler geliştirmeyi hedeflediklerini ifade eden Gönül, konuşmasını şöyle sürdürdü:
“Amacımız; risk-getiri dengesini anlayan, bilinçli yatırım kararları alan ve finansal ürünleri doğru değerlendirebilen bir toplum yapısı oluşturmaktır. İkinci aşama, finansal güvenliğin artırılmasıdır. Son dönemde özellikle kiralık IBAN, dijital kanallar üzerinden gerçekleştirilen dolandırıcılık (fraud) vakaları ciddi bir risk alanı oluşturmaktadır. Bu tür yapılar yalnızca bireyleri mağdur etmekle kalmamakta; finansal sistemin güvenilirliğine de zarar vermektedir. Son bir yıldır bu konuda verdiğimiz eğitimlere Türkiye Bankalar Birliğinin desteğiyle yeni bir boyut kazandırmayı umuyor, bir nevi eğitim müfredatını bu sayede teoriden pratiğe taşımayı hedefliyoruz. Üçüncü safha ise, dijital finansal ekosistemde ortak risk yönetimidir. Mobil bankacılık, açık bankacılık ve anlık para transfer sistemleri finansal erişimi artırırken, aynı zamanda yeni risk alanları da doğurmaktadır. Bu noktada; bankalar, aracı kurumlar ve düzenleyici otoriteler arasında koordinasyonun güçlendirilmesi, hem yatırımcının korunması hem de piyasanın sağlıklı işlemesi açısından kritik bir gerekliliktir.”
İbrahim Ömer Gönül, burada önemli bir kavrama değinmek istediğini söyledi. “Teachable moment” kavramının finansal okuryazarlık seferberliğine başladıkları ilk günden bu yana ziyadesiyle önem verdikleri bir konu olduğunu ifade eden Gönül, “Buranın başkahramanı şüphesiz ki bankalar. En iyi öğrenme zamanı örneğin bir hesap açılışında kişiyi kiralık IBAN’a karşı uyarmak, emekli aylığı bağlanma aşamasında kişiyi dolandırıcılıklara karşı uyarmak, belki el broşürü vermek. Bu ve daha birçok konuda Türkiye Bankalar Birliği ile yaptığımız bu protokol finansal okuryazarlığın seyrini değiştirecek. Buna inancımız tam. Protokolün imzalanması sürecinde TBB Başkanımız Sayın Alpaslan Çakar başta olmak üzere emeği olan herkese teşekkür ederim. Protokolün hayırlı olmasını temenni ederim.” diyerek sözlerini tamamladı.
“Gençlerimizin finansal farkındalığı erken yaşta kazanmasını destekliyoruz”
Türkiye Bankalar Birliği (TBB) Yönetim Kurulu Başkanı Alpaslan Çakar da finansal okuryazarlığa verilen önem doğrultusunda konunun 2024–2028 Kalkınma Planı’na dâhil edildiğini; SPK’nın koordinatör kurum olarak belirlendiğini ve ayrıca Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’nda yer alan tedbir maddeleri arasında bulunduğunu ifade etti.
Bilinçli finansal kararlar almanın, kaynakların etkin yönetimiyle doğrudan ilişkili olduğunu, ekonomik refah ile istikrarın sağlanmasına katkı sağladığını belirten Çakar, “Türkiye Bankalar Birliği bünyesinde finans ve bankacılık alanında çok sayıda çalışma yürütüyoruz. Finans sektörünün ihtiyaçları doğrultusunda her yıl sunduğumuz ortalama 450 eğitim programıyla yaklaşık 10 bin sektör çalışanına ulaşıyoruz. Dijital eğitim platformumuzda yer alan içerikleri yalnızca bankacılarla ve finans çalışanlarıyla değil, toplumun farklı kesimleriyle paylaşıyoruz.” dedi.
Başkan Çakar, TBB’nin lise öğrencilerinden 55 yaş üzeri bireylere, KOBİ’lerden girişimcilere kadar geniş bir kesime yönelik eğitim içeriklerinin bulunduğunu belirtti. Üniversite öğrencileriyle bir araya gelerek onlara ekonomi, finans sektörü ve bankacılığı anlattıklarını dile getiren Çakar, “2025 yılında, Türkiye’nin farklı illerindeki birçok üniversitesinden 3.000’in üzerinde öğrenciyle doğrudan temas kurduk. 13–15 yaş grubu için ülke genelinde düzenlediğimiz bir finansal okuryazarlık yarışmamız bulunuyor. Gençlerimizin finansal farkındalığı erken yaşta kazanmasını destekliyoruz” diye konuştu.
Çakar, “TBB Eğitim Merkezi bünyesindeki geniş eğitmen portföyümüz ile üye bankaların eğitim birimleri ve akademisyenlerle birlikte oluşturduğumuz güçlü bilgi ağını, Sermaye Piyasası Kurulu ile başlatacağımız çalışmaların hizmetine sunacağız. Sağlayacağımız finansal bilgilerin, faydalananların finansal davranışlarına olumlu katkılar yapmasını temenni ediyorum. Bu kıymetli iş birliği için başta Kurul Başkanımız Sayın Dr. İbrahim Ömer Gönül olmak üzere emeği geçen herkese teşekkür ediyorum” dedi.
